Dlaczego legendarny Endurance zatonął? Shackleton wiedział o jego licznych słabościach

7 października 2025, 08:20

Dramatyczna wyprawa Ernesta Shackletona to jeden z najsłynniejszych epizodów badań polarnych. Jego statek Endurance został zmiażdżony przez lody Antarktyki i zatonął w listopadzie 1915 roku. Był uważany za najbardziej wytrzymały statek polarniczy swoich czasów. Profesor mechaniki ciała stałego i inżynierii morskiej Jukka Tuhkuri z Aalto University, jeden z najwybitniejszych badaczy mechaniki lodu, odkrył, że Shackleton wiedział, iż Endurance posiada poważne wady konstrukcyjne, przez które jest mniej wytrzymały na nacisk lodu.



Jak lód sprzyjał zróżnicowaniu gatunku

12 września 2012, 11:53

Pieśce, zwane inaczej lisami polarnymi, są znane ze swego zamiłowania do epickich wędrówek po lodzie. Ich wyprawy mogłyby się stać kanwą serii ciekawych filmów przyrodniczych, wydaje się jednak, że w dość nieodległej przeszłości, bo podczas małej epoki lodowcowej (MEL), odegrały o wiele ważniejszą rolę - sprawiły, że co odważniejsze drapieżne ssaki z Arktyki udały się na rekonesans Islandii i zostały. Skoro pojawiła się możliwość w postaci lodowego mostu, należało ją wykorzystać...


Wykrywacz neutrin IceCube będzie jeszcze bardziej czuły

24 lutego 2026, 19:24

Tak wygląda lodowa otchłań o głębokości 2,5 kilometra i opuszczany do niej zestaw czujników optycznych. Zastanawiacie się gdzie, kto i po co robi takie rzeczy? Odpowiedź krótka: na biegunie południowym w stacji Amundsen-Scott, zespół odpowiedzialny za rozbudowę IceCube, aby wykrywać neutrina. A odpowiedź dłuższa jest... no cóż, nieco dłuższa.


Znaleziono statek Johna Franklina

10 września 2014, 09:46

Premier Kanady poinformował o znalezieniu jednego z dwóch statków należących do słynnej wyprawy sir Johna Franklina, który w 1845 roku próbował przepłynąć kanadyjską część Arktyki. Obecnie nie wiadomo, która z dwóch jednostek została znaleziona, ale z pewnością jest to jedna z nich


Zagrożone wilki z Isle Royale

29 maja 2013, 12:52

Od czterdziestu lat naukowcy badają interakcje pomiędzy wilkami a łosiami na Isle Royale, największej wyspie Jeziora Górnego. Teraz populacja tamtejszych wilków jest skrajnie zagrożona, ubiegłego lata nie urodziło się żadne szczenię.


Nagroda za 15 lat wytężonej pracy: ciągnące się i subtelnie słodkie daktyle z palmy z nasiona sprzed 2 tys. lat

12 września 2020, 04:59

Dzięki wytrwałości dwóch badaczek w kibucu Ketura w Izraelu udało się uzyskać daktyle z palmy daktylowej, która wyrosła z nasiona sprzed ok. 2 tys. lat (znaleziono je na stanowisku archeologicznym na Pustyni Judzkiej). Złotobrązowe owoce o lekko pomarszczonej skórce są podobno bardzo smaczne - ciągnące się i subtelnie słodkie. Zebranie daktyli było kulminacją 15 lat pracy.


Pierwsze dowody na erupcję pod Antarktydą

21 stycznia 2008, 13:01

Naukowcy z British Antarctic Survey (BAS) znaleźli pierwsze dowody na erupcję wulkanu pod lodami Antarktydy. Wulkan pod Antarktydą Zachodnią wybuchł około 325 roku p.n.e. i wciąż jest aktywny.


Niedźwiedzie polarne polują na delfiny

12 czerwca 2015, 12:49

Głównym składnikiem diety niedźwiedzi polarnych są foki. Jednak Jon Aars z Norweskiego Instytutu Polarnego sfotografował niedźwiedzia żywiącego się delfinami.


W próbkach z asteroidy znaleziono fragment wchodzący w skład RNA i witaminę B3

22 marca 2023, 11:12

Próbki pobrane z asteroidy Ryugu przez japońską misję Hayabusa 2 zawierają różne związki organiczne, w tym uracyl, wchodzący w skład RNA, poinformował międzynarodowy zespół naukowy, który analizuje zebrany materiał. Uczeni znaleźli też kwas nikotynowy (niacynę), czyli witaminę B3. Odkrycie dowodzi, że ważne elementy tworzące organizmy żywe powstają w przestrzeni kosmicznej i mogły zostać dostarczone na Ziemię przez meteoryty.


NEEM site

Lód eemski opowie o dawnym klimacie

9 sierpnia 2010, 11:34

Od wielu lat naukowcy poznają klimat dawnych epok dzięki danym zawartym w grenlandzkim lodzie. Gruba, lodowa skorupa zawiera w sobie dane bezcenne, jeśli chcemy zrozumieć zmiany klimatu. Projekt NEEM właśnie dotarł do lodu sprzed 130 tysięcy lat.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk